Wybierz Strona

Dwie cerkwie Rozdziela

Dwie cerkwie Rozdziela

Pierwsza cerkiew, p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny, znajduje się niedaleko od skrzyżowania w centrum wsi, na prawo od drogi do Wapiennego. Cerkiew zbudowano w 1927 roku z ciosanego piaskowca, kryta jest blachą i posiada tylko jedną, centralnie umiejscowiona wieżyczkę.

Greckokatolicka cerkiew w Rozdzielu - fot. Wiktor Bubniak

Greckokatolicka cerkiew w Rozdzielu – fot. Wiktor Bubniak

Ma nietypową dla zachodniej Łemkowszczyzny architekturę. Zbudowano ją w okresie gdy wśród Łemków narastały tendencje rusofilskie. Być może stąd wzięła się niezbyt udana architektura cerkwi – można dopatrzyć się w niej próby naśladownictwa budownictwa cerkiewnego Rusi. Cerkiew pełni obecnie funkcję filialnego kościoła rzymsko-katolickiego.

Druga cerkiew, pod wezwaniem Opieki Matki Bożej (Pokrow), stoi w Rozdzielu od 1984 roku. Jest jednak znacznie starsza od wcześniej opisanej. Zbudowano ją w 1785 roku w Serednicy na Pogórzu Przemyskim. W 1891 roku była remontowana, a w roku 1900 dodano przedsionek i zakrystię. W 1907 roku artysta O.Pawlikowski wykonał ikonostas. Po 1947 roku, kiedy to wysiedlono mieszkańców Serednicy w ramach akcji „Wisła”, cerkiew pozostawała bez żadnego nadzoru. Z czasem ulegała coraz większej dewastacji – m.in. zerwano daszek nad nawą, co spowodowało przegnicie i wypadnięcie dolnych belek w ścianie nawy. Na początku lat osiemdziesiątych nie było już w niej ikonostasu (pozostała tylko zdekompletowana rama).

Cerkiew prawosławna w Rozdzielu - fot. Wiktor Bubniak

Cerkiew prawosławna w Rozdzielu – fot. Wiktor Bubniak

W 1984 roku świątynia została rozebrana, a drewniane elementy przewieziono do Rozdziela. W ten sposób uratowano przed zupełnym zniszczeniem cenny zabytek. Dziś w Serednicy miejsce po cerkwi znaczy tylko wieniec starych drzew.

Obecnie cerkiew znajduje się na południowym krańcu Rozdziela, przy granicy z Wapiennem. Obok stoi drewniana dzwonnica, pierwotnie ażurowa, a obecnie oszalowana. Znajduje się w niej dzwon ufundowany przez wiernych, którzy wyemigrowali do Ameryki.

Pamiątką po łemkowskiej przeszłości Rozdziela są też kamienne kapliczki i krzyże. Najciekawszy tego typu zabytek stoi tuż obok skrzyżowania tzw. Cesarskiego Traktu z Gorlic do Dukli z drogą Lipinki – Wapienne. Jest to figura św. Mikołaja, którą (według napisu na cokole) ustawiono tutaj w 1848 roku.

 Janusz Karp

BIBLIOGRAFIA:

  •  Beskid Niski. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Oficyna Wyd. REWASZ 1999
  • Kryciński Stanisław Cerkwie w Bieszczadach, Oficyna Wyd. REWASZ 1995

O autorze

Piotr Popielarz

Wydawcą, właścicielem i redaktorem naczelnym Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek jestem ja, czyli Piotr Popielarz. Pierwszą wersję portalu umieściłem na serwerze 17 listopada 2002 roku. Od tamtej chwili wiele się zmieniło, ale NIS Lipinek nadal trwa i żyje własnym życiem. Poniżej znajdziecie informacje o ludziach, którzy pomagają mi w tworzeniu serwisu. Mam nadzieję, że niebawem powstanie Redakcja z prawdziwego zdarzenia.

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze komentarze

Nadchodzące wydarzenia:

no event

Zanieczyszczenie powietrza (SMOG)

ANKIETA

Jak oceniasz nową odsłonę Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek?

Archiwum

FACEBOOK