Wybierz Strona

Stary drewniany wiatrak w Lipinkach

Stary drewniany wiatrak w Lipinkach

Jedną z ciekawszych budowli w Lipinkach był pochodzący z 1938 roku drewniany wiatrak.

Jest on w całości dziełem Władysława i Stanisława Patrzyków, którzy wykonali cały mechanizm młyński, oni także skonstruowali zapadkowy dozownik zboża, zastosowali również zapadkowy sposób blokowania od wewnątrz skrzydeł: chodziło o to, aby wiatr nie obracał nimi bez potrzeby.

Młyn należał w 1995 roku do Bronisława Patrzyka, który używał go jeszcze do mielenia na własne potrzeby. Podobno w ciągu godziny wiatrak mógł przerobić 50 kg zboża na mąkę razową lub śrutę. Istniały plany zainstalowania w urządzeniu prądnicy wytwarzającej elektryczność, ale po przeliczeniach okazało się, że inwestycja nie opłaci się.

Wiatrak miał bardzo nietypową budowę i właściwie trudno go sklasyfikować. Niektórzy uważają, że to raczej koźlak, choć do prawdziwego koźlaka także nie jest podobny. Bardzo ciekawe były w lipińskim młynie rozwiązania techniczne dotyczące systemu mielniczego.

Funkcje „króla” – podstawy konstrukcyjnej koźlaka – spełniała żelazna, zacementowana rura, wbita pionowo w ziemię – do niej przymocowano złożone w trójkąt belki, na których wspierała się podłoga, dźwigająca ciężar 4-metrowej budowli. Koźlak z Lipinek był drewniany, miał ściany i dach szalowane deskami.

Wnętrze wiatraka bardziej przypomina warsztat ślusarski, aniżeli młyn, ponieważ nie znajdzie w nim drewnianych kół palecznych i wałów, wszystko bowiem jest metalowe, suto przez właściciela zakonserwowane smarem. Obroty koła wietrznego (10 łopat – kazda złożona z dwóch desek – umocowanych na „sztycach”, czyli długich drągach zbiegających się gwiaździście na tarczy z wieńcem; w sumie 4 metry średnicy) osadzonego na krotkim poziomym wale, przekazywane są za pośrednictwem dwóch stożkowych kół zębatych na pionowy, również zelazny wał, który bezpośrednio napędza górny kamień mlyński. Miażdżące ziarno kamienie pochodzą z Bartnego, wykonane zostały z naturalnej skały.

Malowniczy, drewniany wiatrak, czy jak kto woli – koźlak, który niezmiennie od lat wpisywał się w lipiński krajobraz już nie istnieje. Został rozebrany.

oprac. Piotr Popielarz

BIBLIOGRAFIA:

O autorze

Piotr Popielarz

Wydawcą, właścicielem i redaktorem naczelnym Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek jestem ja, czyli Piotr Popielarz. Pierwszą wersję portalu umieściłem na serwerze 17 listopada 2002 roku. Od tamtej chwili wiele się zmieniło, ale NIS Lipinek nadal trwa i żyje własnym życiem. Poniżej znajdziecie informacje o ludziach, którzy pomagają mi w tworzeniu serwisu. Mam nadzieję, że niebawem powstanie Redakcja z prawdziwego zdarzenia.

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze komentarze

Nadchodzące wydarzenia:

  • wt
    31
    Gru
    2019

    Bal Sylwestrowy w Lipinkach

    Dom Strażaka w Lipinkach

    Organizuje Pyszotka Magda Kokoczka: SZCZEGÓŁY

  • wt
    25
    Lut
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Kryg

    Parafia Kryg

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Edward Białogłowski

  • nie
    08
    Mar
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Lipinki

    Parafia w Lipinkach

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Edward Białogłowski

  • nie
    19
    Kwi
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Wójtowa

    Parafia w Wójtowej

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Edward Białogłowski

  • wt
    28
    Kwi
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Pagorzyna

    Parafia w Pagorzynie

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Jan Wątroba

ANKIETA

Jak oceniasz nową odsłonę Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek?

Zanieczyszczenie powietrza (SMOG)

Archiwum

FACEBOOK