Wybierz Strona

Etymologia niektórych nazw miejscowych gminy Lipinki

Etymologia niektórych nazw miejscowych gminy Lipinki

Jakie jest pochodzenie nazw miejscowych w naszej gminie, skąd wzięły się nazwy okolicznych miejscowości? Na te pytanie próbuje odpowiedzieć Janusz Karp. Zagadnienia etymologii przypominają często nieprzebyty gąszcz, który ginie w mrokach historii, a badacz przeszłości nie ma łatwego zadania…

Lipinki - © Edek Ślusarz

Lipinki – © Edek Ślusarz

PAGORZYNA – nazwa kulturowa, czyli związana z działalnością człowieka. Oznacza miejscowość założoną po wypaleniu, „wygorzeniu” lasów i zarośli. Często spotyka się też formę „Pogorzyna”, i tak prawdopodobnie brzmiała pierwotnie nazwa miejscowości.

SOŚNINY (przysiółek Wójtowej) – typowa nazwa topograficzna. „Sośnina” to las sosnowy. Liczba mnoga świadczy o tym, że wzgórze, na którym położony jest przysiółek, porastało kilka takich lasków. Tak jest zresztą do dzisiaj, lecz wyłącznie po północnej stronie wzgórza, już na terenie gminy Biecz.

WÓJTOWA – nazwa dzierżawcza. Oznacza miejscowość założoną lub posiadaną przez wójta. Sam wyraz „wójt” świadczy o tym, że wieś założono na prawie niemieckim). W języku niemieckim słowo „voigt” (czyt: wojt) oznacza zarządcę. W związku z powszechnym lokowaniem miejscowości na prawie niemieckim do języka polskiego przeniknęło wiele niemieckich wyrazów, jak choćby burmistrz (burgmeister) czy ratusz (rathaus).

BOCHNIA (przysiółek Wójtowej) – nazwę można tłumaczyć dwojako: jako nazwę dzierżawczą od nazwiska Bochen, Bocheń lub Bochna, bardziej prawdopodobne jest topograficzne pochodzenie nazwy, od starosłowiańskiego „boch-„, „bech-„, co oznaczało podmokłe zagłębienie w terenie, miejsce bagniste

ROZDZIELE (łemk.: Rozdile) – pochodzenie nazwy można wywodzić od: miejsca rozgałęzienia się dróg – Rozdziele leżało na skrzyżowaniu ważnych traktów handlowych: z Biecza do Bardejowa i z Gorlic do Nowego Żmigrodu. W takim przypadku nazwa miałaby charakter topograficzny. Rozdziele powstało z południowej części Lipinek, po osadzeniu tam Wołochów (z których wykształciła się narodowość łemkowska). W związku z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi doszło do „rozdziału” Lipinek na dwie mniejsze wioski, stąd prawdopodobnie wzięła się nazwa. A zatem nazwa ma charakter kulturowy.

BEDNARKA – niewątpliwie nazwa kulturowa, związana z rzemiosłem bednarskim, wykonywanym przez mieszkańców. Bednarka była pierwszą w Beskidzie Niskim wsią lokowaną od początku na prawie wołoskim, bardziej dostosowanym do gospodarowania w warunkach górskich niż prawo niemieckie. Nazwę można zaliczyć do bardzo rzadko spotykanych tzw. nazw służebnych. Określały one zajęcia lub powinności mieszkańców wsi wobec właścicieli. Jako że Bednarka wchodziła w skład tzw. „królewszczyzny” – Ziemi Bieckiej, być może taką powinnością było dostarczanie beczek do Biecza? Nazw o podobnym rodowodzie jest w okolicy zaledwie kilka: Stróże ( k.Gorlic), Powroźnik (k.Krynicy), Szklary (k.Jaślisk), Kowalowy (k.Jasła)

BEDNARSKIE (przysiółek Bednarki) – nazwa dzierżawcza, oznaczająca tereny należące do mieszkańców Bednarki. Prawdopodobnie były to początkowo pastwiska lub grunty orne, dopiero później zaczęto budować tam domy.

 opracował Janusz Karp

O autorze

Piotr Popielarz

Wydawcą, właścicielem i redaktorem naczelnym Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek jestem ja, czyli Piotr Popielarz. Pierwszą wersję portalu umieściłem na serwerze 17 listopada 2002 roku. Od tamtej chwili wiele się zmieniło, ale NIS Lipinek nadal trwa i żyje własnym życiem. Poniżej znajdziecie informacje o ludziach, którzy pomagają mi w tworzeniu serwisu. Mam nadzieję, że niebawem powstanie Redakcja z prawdziwego zdarzenia.

2 komentarze

  1. ....

    jeszcze w latach 1980-83 powszechnie używano nazwy Pogorzyna można sprawdzić w Urzędzie Stanu Cywilnego

    Odpowiedz
  2. xxx

    A co z Zagumniem?

    Odpowiedz

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze komentarze

Nadchodzące wydarzenia:

  • nie
    09
    Sie
    2020

    Lipinki: Tradycyjne nabożeństwo za zmarłych

    15:00Nowy cmentarz w Lipinkach
  • pt
    14
    Sie
    2020
    pon
    17
    Sie
    2020

    Wielki Odpust w Lipinkach

    Sanktuarium Matki Bożej Wniebowziętej w Lipinkach
  • sob
    10
    Paź
    2020
    nie
    11
    Paź
    2020

    IV Maraton na Orientację KIWON

    07:00Wójtowa

Zanieczyszczenie powietrza (SMOG)

ANKIETA

Jak oceniasz nową odsłonę Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek?

Archiwum

FACEBOOK