Wybierz Strona

Etymologia niektórych nazw miejscowych gminy Lipinki

Etymologia niektórych nazw miejscowych gminy Lipinki

Jakie jest pochodzenie nazw miejscowych w naszej gminie, skąd wzięły się nazwy okolicznych miejscowości? Na te pytanie próbuje odpowiedzieć Janusz Karp. Zagadnienia etymologii przypominają często nieprzebyty gąszcz, który ginie w mrokach historii, a badacz przeszłości nie ma łatwego zadania…

Lipinki - © Edek Ślusarz

Lipinki – © Edek Ślusarz

PAGORZYNA – nazwa kulturowa, czyli związana z działalnością człowieka. Oznacza miejscowość założoną po wypaleniu, „wygorzeniu” lasów i zarośli. Często spotyka się też formę „Pogorzyna”, i tak prawdopodobnie brzmiała pierwotnie nazwa miejscowości.

SOŚNINY (przysiółek Wójtowej) – typowa nazwa topograficzna. „Sośnina” to las sosnowy. Liczba mnoga świadczy o tym, że wzgórze, na którym położony jest przysiółek, porastało kilka takich lasków. Tak jest zresztą do dzisiaj, lecz wyłącznie po północnej stronie wzgórza, już na terenie gminy Biecz.

WÓJTOWA – nazwa dzierżawcza. Oznacza miejscowość założoną lub posiadaną przez wójta. Sam wyraz „wójt” świadczy o tym, że wieś założono na prawie niemieckim). W języku niemieckim słowo „voigt” (czyt: wojt) oznacza zarządcę. W związku z powszechnym lokowaniem miejscowości na prawie niemieckim do języka polskiego przeniknęło wiele niemieckich wyrazów, jak choćby burmistrz (burgmeister) czy ratusz (rathaus).

BOCHNIA (przysiółek Wójtowej) – nazwę można tłumaczyć dwojako: jako nazwę dzierżawczą od nazwiska Bochen, Bocheń lub Bochna, bardziej prawdopodobne jest topograficzne pochodzenie nazwy, od starosłowiańskiego „boch-„, „bech-„, co oznaczało podmokłe zagłębienie w terenie, miejsce bagniste

ROZDZIELE (łemk.: Rozdile) – pochodzenie nazwy można wywodzić od: miejsca rozgałęzienia się dróg – Rozdziele leżało na skrzyżowaniu ważnych traktów handlowych: z Biecza do Bardejowa i z Gorlic do Nowego Żmigrodu. W takim przypadku nazwa miałaby charakter topograficzny. Rozdziele powstało z południowej części Lipinek, po osadzeniu tam Wołochów (z których wykształciła się narodowość łemkowska). W związku z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi doszło do „rozdziału” Lipinek na dwie mniejsze wioski, stąd prawdopodobnie wzięła się nazwa. A zatem nazwa ma charakter kulturowy.

BEDNARKA – niewątpliwie nazwa kulturowa, związana z rzemiosłem bednarskim, wykonywanym przez mieszkańców. Bednarka była pierwszą w Beskidzie Niskim wsią lokowaną od początku na prawie wołoskim, bardziej dostosowanym do gospodarowania w warunkach górskich niż prawo niemieckie. Nazwę można zaliczyć do bardzo rzadko spotykanych tzw. nazw służebnych. Określały one zajęcia lub powinności mieszkańców wsi wobec właścicieli. Jako że Bednarka wchodziła w skład tzw. „królewszczyzny” – Ziemi Bieckiej, być może taką powinnością było dostarczanie beczek do Biecza? Nazw o podobnym rodowodzie jest w okolicy zaledwie kilka: Stróże ( k.Gorlic), Powroźnik (k.Krynicy), Szklary (k.Jaślisk), Kowalowy (k.Jasła)

BEDNARSKIE (przysiółek Bednarki) – nazwa dzierżawcza, oznaczająca tereny należące do mieszkańców Bednarki. Prawdopodobnie były to początkowo pastwiska lub grunty orne, dopiero później zaczęto budować tam domy.

 opracował Janusz Karp

O autorze

Piotr Popielarz

Wydawcą, właścicielem i redaktorem naczelnym Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek jestem ja, czyli Piotr Popielarz. Pierwszą wersję portalu umieściłem na serwerze 17 listopada 2002 roku. Od tamtej chwili wiele się zmieniło, ale NIS Lipinek nadal trwa i żyje własnym życiem. Poniżej znajdziecie informacje o ludziach, którzy pomagają mi w tworzeniu serwisu. Mam nadzieję, że niebawem powstanie Redakcja z prawdziwego zdarzenia.

2 komentarze

  1. ....

    jeszcze w latach 1980-83 powszechnie używano nazwy Pogorzyna można sprawdzić w Urzędzie Stanu Cywilnego

    Odpowiedz
  2. xxx

    A co z Zagumniem?

    Odpowiedz

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze komentarze

Nadchodzące wydarzenia:

  • sob
    16
    Lis
    2019
    nie
    17
    Lis
    2019

    Turniej Szachowy o Puchar Prezesa ULKS Lipinki

    09:00SP w Lipinkach

    Więcej informacji znajdziesz TUTAJ

  • nie
    17
    Lis
    2019

    Półfinał Pucharu Polski: Nafta Kryg - Glinik Gorlice

    11:30Stadion w Krygu
  • nie
    17
    Lis
    2019

    Akcja Oddawania Krwi w Moszczenicy

    8:30 - 13.30Salki przy kościele w Moszczenicy

    Zapraszamy krwiodawców z Lipinek!

  • sob
    23
    Lis
    2019

    Zabawa Andrzejkowa w Wójtowej

    18:00Dom Wiejski w Wójtowej

    Organizator Rada Rodziców SP Wójtowa: SZCZEGÓŁY

  • sob
    30
    Lis
    2019

    Andrzejki KSM w Lipinkach

    18:00Dom Ludowy w Wójtowej

    Wszystkie informacje znajdziesz TUTAJ!

  • wt
    31
    Gru
    2019

    Bal Sylwestrowy w Lipinkach

    Dom Strażaka w Lipinkach

    Organizuje Pyszotka Magda Kokoczka: SZCZEGÓŁY

  • wt
    25
    Lut
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Kryg

    Parafia Kryg

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Edward Białogłowski

  • nie
    08
    Mar
    2020

    Wizytacja biskupa w parafii Lipinki

    Parafia w Lipinkach

    Parafię wizytował będzie Ks. Bp Edward Białogłowski

ANKIETA

Jak oceniasz nową odsłonę Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek?

Zanieczyszczenie powietrza (SMOG)

Archiwum

FACEBOOK