Wybierz Strona

Czytelnie Krakowskiego Towarzystwa Oświaty Ludowej na terenie gminy Lipinki w 1910 roku

Czytelnie Krakowskiego Towarzystwa Oświaty Ludowej na terenie gminy Lipinki w 1910 roku

Krakowskie Towarzystwo Oświaty Ludowej powstało w 1882 roku. Za cel stawiało sobie szerzenie oświaty narodowej wśród polskiej ludności Austrii. Choć gmina Lipinki jest oddalona od Krakowa, to pewne formy działalności Towarzystwa sięgnęły i tutaj.

Główne działania Krakowskiego Towarzystwa Oświaty Ludowej skupiły się na organizowaniu i prowadzeniu czytelni ludowych. W większości znajdowały się one w salach szkolnych, a ich kierownikami byli nauczyciele ludowi. To oni podejmowali wysiłek krzewienia oświaty nie tylko wśród dzieci, ale również osób dorosłych. Oprócz wypożyczania książek kierownicy czytelń urządzali liczne odczyty i pogadanki dla ludu w niedziele i święta po południu.

W sprawozdaniu Zarządu Głównego Krakowskiego Towarzystwa Oświatowego za rok 1910 znajdziemy między innymi informacje o prowadzonych na całym obszarze zachodniej Galicji czytelniach, a działała ich wtedy imponująca liczba 1034. W powiecie gorlickim było ich 25, a trzy z nich z powodzeniem funkcjonowały na terenie gminy Lipinki – w Wójtowej, Krygu i Lipinkach.

Najwcześniej czytelnia Krakowskiego TOL założona została w Wójtowej, bowiem jeszcze w wieku XIX. Powstała w 1896 dysponowała w 1910 roku księgozbiorem liczącym 219 pozycji, a jej kierownikiem był Franciszek Wojtalewicz. Jako drugą na Ziemi Lipińskiej otworzono czytelnię TOL w Krygu. Założona w 1901 roku oferowała czytelnikom aż 278 tytułów książek. Czytelnię w Krygu prowadził Franciszek Niklas. Najkrótszym stażem w 1910 mogła pochwalić się wypożyczalnia książek z Lipinek. Założona w 1907 roku posiadała również najmniej liczny spośród wszystkich trzech zbiór książek liczący 103 egzemplarze. Funkcję kierownika tej czytelni pełnił Władysław Małopolski.

Jak kształtowało się w tych bibliotekach czytelnictwo? Niestety, sprawozdanie dotyczące czytelnictwa w 1910 roku złożyła wyłącznie placówka w Krygu. Kierownik Franciszek Niklas donosił do Zarządu Głównego Krakowskiego Towarzystwa Oświaty Ludowej, że prowadzona przez niego czytelnia miała 155 stałych czytelników, którzy w ciągu całego roku wypożyczyli 1550 książek. To około 10 książek rocznie na czytelnika, a więc całkiem sporo. Możemy się domyślać, że podobnie kształtowała się statystyka w wypożyczalniach w Lipinkach i Wójtowej.

W 1910 roku Krakowskie Towarzystwo Oświatowe liczyło sobie w całej Galicji 1660 członków. Gminę Lipinki reprezentowało trzech. Byli to ks. Jan Szura z Lipinek, Iwo Odrowąż Pieniążek z Lipinek oraz ks. A. Kurek z Wójtowej.

O autorze

Piotr Popielarz

Wydawcą, właścicielem i redaktorem naczelnym Niezależnego Internetowego Serwisu Lipinek jestem ja, czyli Piotr Popielarz. Pierwszą wersję portalu umieściłem na serwerze 17 listopada 2002 roku. Od tamtej chwili wiele się zmieniło, ale NIS Lipinek nadal trwa i żyje własnym życiem. Poniżej znajdziecie informacje o ludziach, którzy pomagają mi w tworzeniu serwisu. Mam nadzieję, że niebawem powstanie Redakcja z prawdziwego zdarzenia.

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

REKLAMA

Najnowsze komentarze

FACEBOOK

Nadchodzące wydarzenia:

  • wt
    02
    Mar
    2021

    Zbiórka odpadów zmieszanych

    6:00 - 6:30Gmina Lipinki

    Worki  ze śmieciami wystawiamy w ustalonych miejscach!

  • pon
    15
    Mar
    2021

    Zbiórka odpadów segregowanych

    6:00 - 6:30Gmina Lipinki

    Worki ze śmieciami wystawiamy w ustalonych miejscach!

  • wt
    16
    Mar
    2021

    Zbiórka odpadów zmieszanych

    6:00 - 6:30Gmina Lipinki

    Worki  ze śmieciami wystawiamy w ustalonych miejscach!

  • nie
    21
    Mar
    2021

    Akcja krwiodawstwa w Krygu

    Organizator: Klub HDK przy OSP Kryg

  • nie
    21
    Mar
    2021

    XIII Walne Zgromadzenie Członków Towarzystwa "Jastrzębiec"

    18:00Ośrodek Rekolekcyjny w Lipinkach

    Termin planowany - pandemia decyduje!

  • czw
    06
    Maj
    2021

    Bierzmowanie

    Sanktuarium Wniebowzięcia NMP w Lipinkach

    Sakramentu udzieli Ks. Bp Edward Białogłowski

  • sob
    15
    Maj
    2021

    Święcenia Diakonatu

    Sanktuarium Wniebowzięcia NMP w Lipinkach

    Ks. Bp Ordynariusz Jan Wątroba

Zanieczyszczenie powietrza (SMOG)

Archiwum

Hosting zapewnia KYLOS